Στον απόηχο ενός γλυκόπικρου Σεπτέμβρη

Όπως κάθε Σεπτέμβρη, έτσι και φέτος, βρεθήκαμε στο ετήσιο Φεστιβάλ Κυκλαδικής Γαστρονομίας "Νικόλαος Τσελεμεντές" , στην Σίφνο. Από την πρώτη φορά πριν 11 χρόνια, όπου τα περίπτερα ήταν όλα κι όλα 5, φτάσαμε στα 40 και πλέον περίπτερα και με αντιπροσωπείες ακόμα και από το εξωτερικό!
Ωραία πράγματα συμβαίνουν πάνω στον Αρτεμώνα, το αρχοντοχώρι της Σίφνου, κέφι, άφθονο φαγητό και ποτό, κι όλο και κάποια συνταγή θα καταφέρουμε να ανακαλύψουμε! Όπως άλλωστε και φέτος, αφού δοκιμάσαμε ένα πιάτο από την Κύθνο κι ενθουσιαστήκαμε,  οι κυρίες που βρίσκονταν στο περίπτερο του νησιού με χαρά μας έδωσαν την συνταγή. Μια συνταγή που αναδεικνύει την τέχνη της Κυκλαδίτικης κουζίνας να φέρνει στο τραπέζι πιάτα νοστιμότατα και χορταστικά με τα πιο απλά υλικά.

Μαυρομάτικα φασόλια με κριθαράκι (συνταγή από την Κύθνο)

Για 3 πιάτα

150 γρ μαυρομάτικα (τα μουλιάζουμε για λίγο)
100 γρ κριθαράκι χονδρό
1 λευκό κρεμμύδι ψιλοκομμένο
1 κλωνάρι σέλερι κομμένο σε μικρά κομμάτια*
2 ντομάτες τριμμένες
αλάτι
ελαιόλαδο
ζεστό νερό

*Οι κυρίες από την Κύθνο μου είπαν ότι βάζουν σέλινο κι άφθονο μάλιστα. Προσωπικά προτιμώ το σέλερυ λόγω γεύσης κι αρώματος. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε όποιο από τα δύο υλικά θέλετε αλλά σε άφθονη ποσότητα!

Σε μια κατσαρόλα ζεσταίνουμε λίγο ελαιόλαδο (3-4 κουταλιές) σε μέτρια προς δυνατή φωτιά. Σε αυτό σοτάρουμε το κρεμμύδι και το σέλινο, μέχρι να μαλακώσουν- προσοχή να μην αρχίσει να μαυρίζει το κρεμμύδι.
Ρίχνουμε την τομάτα και 2 ποτήρια ζεστό νερό. Περιμένουμε να πάρει βράση και ρίχνουμε τα μαυρομάτικα. Χαμηλώνουμε ένα βαθμό κι αφήνουμε να σιγοβράσει με σκεπασμένη την κατσαρόλα. Στα περίπου 40-45 λεπτά τα φασόλια θα είναι al dente. Ελέγχουμε το νερό, αν είναι πολύ στεγνό ρίχνουμε 1 ποτήρι ακόμα, και ρίχνουμε το κριθαράκι. Αλατώνουμε κι αφήνουμε το κριθαράκι να μαγειρευτεί, περίπου 12-15 λεπτά για να γίνει al dente. Ανακατώνουμε όσο πιο συχνά γίνεται γιατί το κριθαράκι έχει την τάση να κολλά στον πάτο της κατσαρόλας. Εν τω μεταξύ ελέγχουμε την ποσότητα του νερού. Αν θέλουμε πηχτό το φαγητό δεν ρίχνουμε άλλο, αν το θέλουμε πιο "σούπα" συμπληρώνουμε.

Το φαγητό σερβίρεται άνετα ζεστό ή χλιαρό αλλά πάντα με ένα καλό ροζέ κρασί! Ακαταμάχητος συνδυασμός με το Ροζέ Φτέρη της Troupis Winery!

Θα αναφερθώ τώρα σε συγκεκριμένη εταιρία, κάτι που δεν συνηθίζω εκτός αν πρόκειται για κρασί, αλλά αξίζει να το κανω για κάποιους λόγους που με απασχολούν ως καταναλώτρια.
Λίγα λόγια για τα μαυρομάτικα φασόλια.
Είναι μάλλον δύσκολο να βρει κανείς ελληνικά στα μεγάλα σούπερμαρκετ. Οι περισσότερες εταιρίες που συσκευάζουν μαυρομάτικα έχουν πάνω στις συσκευασίες τους ενδείξεις του στυλ "Made in   E.U." (Όταν βλέπω την συγκεκριμένη ένδειξη μουτρώνω, εντάξει το ξέρω ότι επιτρέπεται από τους νόμους της ΕΕ αλλά είναι τόσο γενικό κι αόριστο για τον καταναλωτή) ή "Συσκευάζεται στην Ελλάδα" (Χμ, γιατί δεν αναφέρεται η καταγωγή του προϊόντος;). Μόνο μία εταιρία, όσον αφορά τα όσπρια, η Αgrino  γράφει πάντα τον τόπο καταγωγής του προϊόντος, ελληνικό ή μη, πάντα με λεπτομέρειες, πάντα με την μέγιστη ποιότητα ως στόχο. Έχει και μαυρομάτικα Φενεού που δεν βρήκα, έχει και Μαδαγασκάρης! Ναι, Μαγαδασκάρης από εκείνο το νησί που μας δίνει εκείνη την ωραία βανίλια, κι η εταιρία δεν μου το έκρυψε κι εγώ την εμπιστεύτηκα γιατί ξέρω ότι έχει την ποιότητα ως σημαία αλλά και την ειλικρίνεια. Σημαντικό στοιχείο για εμάς τους καταναλωτές.

Φωτογραφίες από το φεστιβάλ, εδώ:

Greek μαυρομάτικα

Προ καιρού ψάχνοντας για συνταγές με μαυρομάτικα φασόλια έπεσα πάνω σε μία στο pinterest, η οποία μου φάνηκε πολύ ενδιαφέρουσα. Την "καρφίτσωσα" και περίμενα να έρθει ο κατάλληλος καιρός για να την φτιάξω.

Ο κατάλληλος καιρός ήρθε - με πολλή βροχή- κι επέστρεψα στο όμορφο site όπου είχα βρει την συνταγή. Τότε δεν είχα διαβάσει το κείμενο που την προλόγιζε. Αυτή τη φορά όμως το διάβασα -και το ξαναδιάβασα. Μια πολύ ωραία ιστορία, παιδικές αναμνήσεις της ιδιοκτήτριας του site, από ένα ελληνικό diner στο Ντιτρόιτ, όπου έζησε μικρή. Το diner από τα παλιότερα της πόλης, βρισκόταν σε περιοχή του Ντιτρόιτ που ονομάζεται Greektown district.

Μεγάλη η παράδοση των Greek diners στις Η.Π.Α.. Πόσοι και πόσοι μετανάστες άνοιξαν δικά τους εστιατόρια δημιουργώντας σιγά σιγά έναν θεσμό. Συμπτωματικά, τις προηγούμενες μέρες έπεσα πάνω σε αυτό το πολύ ενδιαφέρον άρθρο το οποίο αναφέρεται στο θεσμό των Greek diners στις Η.Π.Α. αλλά επίσης και σε μια πολύ ενδιαφέρουσα έκθεση που ξεκίνησε στο μουσείο MOHAI  στο Σιατλ. Πληροφορίες: εδώ. Η ιστορία των ελληνικών εστιατορίων της Αμερικής έχει την τιμητική της. Όσοι βρεθείτε μέχρι τέλη Μαϊου στην όμορφη αυτή πόλη της δυτικής ακτής, περάστε από το μουσείο MOHAI. (Σημείωση: Αμφιβάλλω αν έστω κι ένας αναγνώστης τούτου του μπλογκ θα βρεθεί  στο Σιατλ στο άμεσο μέλλον, αλλά ποτέ δεν ξέρεις!)

Πάμε στη συνταγή λοιπόν, η οποία έχει το εξής ενδιαφέρον όνομα: "Greek-style, black-eyed pea stew".  Οι τρόποι που μαγειρεύουμε τα συγκεκριμένα όσπρια εδώ είναι λίγοι, και πάνω κάτω γνωστοί και για να είμαι ειλικρινής όσο κι αν έψαξα δεν βρήκα συνταγή ελληνική, όπου τα μαυρομάτικα μαγειρεύονται με κιμά σε πηχτή σούπα, στυλ stew. Η μόνη εξήγηση που μπορεί να δώσει κανείς είναι ότι σε εκείνο το ελληνικό diner του Detroit, τα μαυρομάτικα μαγειρεύτηκαν σε μια α λα γκρεκ βερσιόν του γνωστού πιάτου chili con carne. Παρολ' αυτά πρόκειται για ένα απίστευτης νοστιμιάς πιάτο κι είναι από τις λίγες φορές που έχω ευχαριστηθεί τόσο πολύ φαγητό με όσπριο- κι είμαι λάτρης αυτών και τα μαγειρεύω συχνά.

Χρησιμοποίησα τα υλικά που αναφέρονται στη συγκεκριμένη συνταγή, άλλαξα όμως τις αναλογίες και τον τρόπο μαγειρέματος.

Μαυρομάτικα φασόλια με κιμά

Για 4 άτομα

200 γρ κιμά μοσχαρίσιο
240 γρ μαυρομάτικα φασόλια
1 μεγάλο κρεμμύδι λευκό ψιλοκομμένο
2 καρότα κομμένα σε μικρούς κύβους
1/2 κλωνάρι σέλερι κομμένο σε μικρά κομμάτια
2 σκελίδες σκόρδο ψιλοκομμένες
1 πρέζα κύμινο
1 πρέζα κανέλα
1/2 κουταλάκι γλυκού ξερό θυμάρι (ή ρίγανη)
100 γρ πάστα ντομάτας
4 ποτήρια ζωμό + επιπλέον ζεστό νερό
ελαιόλαδο
αλάτι
πιπέρι
μαϊντανό ψιλοκομμένο

Ετοιμάζουμε τα υλικά (κρεμμύδι, σκόρδο, σέλερι, καρότο). Ζεσταίνουμε το ζωμό.

Σε μια κατσαρόλα βράζουμε για 5 λεπτά τα φασόλια. Στραγγίζουμε.

Σε άλλη κατσαρόλα την οποία θα έχουμε ζεστάνει σε μέτρια προς δυνατή φωτιά, ρίχνουμε τον κιμά και τον ανακατεύουμε μέχρι να μην υπάρχουν σβόλοι. Ρίχνουμε ελαιόλαδο -όχι πολύ-, το κρεμμύδι, σκόρδο, καρότο και σέλερι και σοτάρουμε για λίγα λεπτά. Ρίχνουμε τα μπαχαρικά και το θυμάρι και συνεχίζουμε για λίγο ακόμα. Ρίχνουμε τον ζωμό, λίγο αλάτι, την πάστα, ανακατώνουμε να λιώσει η πάστα και ρίχνουμε και τα φασόλια. Χαμηλώνουμε τη φωτιά κι αφήνουμε το φαγητό να σιγοβράσει για 2 ώρες περίπου, με την κατσαρόλα σκεπασμένη. Ρίχνουμε συνέχεια μια ματιά για να δούμε αν χρειάζεται νερό- πάντα συμπληρώνουμε με ζεστό. Το φαγητό θα είναι έτοιμο όταν τα όσπρια θα έχουν βράσει τόσο καλά, που πιέζοντας τα με μια ξύλινη κουτάλα στα τοιχώματα της κατσαρόλας θα σπάνε εύκολα. Κι επίσης το φαγητό μας θα είναι πολύ πηχτό. Είπαμε, το θέλουμε σε στυλ stew. Δοκιμάζουμε και διορθώνουμε το αλάτι, ρίχνουμε πιπέρι, τον μαϊντανό, ανακατώνουμε και σερβίρουμε.



Μακράν είναι το ωραιότερο φαγητό που έφτιαξα φέτος το χειμώνα.

Αλλά τώρα πια, μπήκε η άνοιξη...

Εν τω μεταξύ

Έχουν περάσει αρκετές μέρες από την προηγούμενη ανάρτηση. Βλέπετε, έτρεχα αλαφιασμένη δεξιά κι αριστερά προσπαθώντας να αποδείξω ότι δεν είναι τούτο το μπλογκ - το τόσο ταπεινό και διόλου  ευκαταφρόνητο- μια ακόμη ΜΚΟ! Ευτυχώς το τρέξιμο απέδωσε καρπούς και δεν το είδα να φιγουράρει στην λίστα των πολλών εκατοντάδων και βάλε ΜΚΟ της χώρας (με τις υγείες μας).

Εν τω μεταξύ εσύ μένεις να αναρωτιέσαι τι και γιατί πήγε στραβά για τη λιλιπούτεια χώρα σου.
(αναστεναγμοί...)

Εν τω μεταξύ ο θρησκόληπτος πρωθυπουργός της χώρας πάει στο Άγιο Όρος και δηλώνει συμπαράσταση στους δισεκατομμυριούχους ρασοφόρους της περιοχής.
(Εν τω μεταξύ οι αναστεναγμοί απελπισίας πολλαπλασιάζονται...)
I rest my case που λένε και στο χωριό μου, όπου ακόμα κι ο παπάς του χωριού έχει πάρει Lower. Εν τω μεταξύ αν δεν έχεις πάρει Lower από τα γεννοφάσκια σου σε αυτή τη χώρα, γίνεσαι δακτυλοδεικτούμενος. Εν τω μεταξύ μόνο σε τούτη τη λιλιπούτεια χώρα, οι γονείς σκάνε 155 ευρώ εξέταστρα- λες και τους περισσεύουν- για να πάρουν τα παιδιά τους ένα χαρτί που το επόμενο έτος ήδη θα θεωρείται άχρηστο. Εν τω μεταξύ, όλα αυτά που γράφτηκαν πριν ήταν κάτι δικά μου, πονεμένες ιστορίες που με βγάζουν από τα ρούχα μου... εν... τω... μεταξύ.

Εν τω μεταξύ, όλοι μου λένε να χαλαρώσω γιατί έχουμε, λέει, πια πρωτογενές πλεόνασμα! Γιούπιιιιι!

Εν τω μεταξύ, εκεί που χαλάρωνα -αφού έπρεπε να χαλαρώσω- έπεσα πάνω σε μία συνταγή που με ξεσήκωσε γιατί είχε τη μαγική λέξη: χούμους! Κι εν τω μεταξύ, νομίζω ότι θυμάστε το πάθος μου για το γαστρονομικό αυτό αριστούργημα!
Αλλά αυτό είναι ένα διαφορετικό χούμους!
Διότι εν τω μεταξύ,
Αντικαθίσταται:
Το ρεβίθι-> με μαυρομάτικα φασόλια
Το ταχίνι -> με φυστικοβούτυρο
Το κύμινο-> με πάπρικα.

Χούμους με μαυρομάτικα φασόλια

(συνταγή διαφοροποιημένη από εδώ)

120 γρ φασόλια μαυρομάτικα (300 γρ βρασμένα)
2 σκελίδες σκόρδο
2 γεμάτες κουταλιές φυστικοβούτυρο
1 κουταλάκι γλυκού πάπρικα
αλάτι
ελαιόλαδο
χυμός ενός λεμονιού
λίγο φρέσκο μαϊντανό ψιλοκομμένο

Βράζετε τα μαυρομάτικα φασόλια. Τα αφήνετε να κρυώσουν λίγο.
Τα τοποθετείτε σε ένα μούλτι με το φυστικοβούτυρο, την πάπρικα, το σκόρδο, λίγο αλάτι, λάδι και λεμόνι. Χτυπάτε μια φορά καλά να λιώσουν τα φασόλια. Δοκιμάζετε και διορθώνετε το αλάτι, ρίχνετε λίγο ακόμη λεμόνι και ελαιόλαδο. Χτυπάτε μια φορά ακόμη καλά και διορθώνετε ό,τι χρειαστεί: αλάτι ή λεμόνι. Αν είναι σφιχτό προσθέτετε λίγο ελαιόλαδο.
Σερβίρετε με λίγο μαϊντανό, πάπρικα και ελαιόλαδο on the top!


Εν τω μεταξύ να αναφέρω ότι χρησιμοποίησα καπνιστή πάπρικα η οποία, εν τω μεταξύ, απογείωσε γευστικά το χούμους!

Στα τέλη του Σεπτέμβρη

Τελειώνει σιγά σιγά ο αγαπημένος μας Σεπτέμβρης -πάντα έχει τον ωραιότερο, τον πιο γλυκό καιρό και το φως είναι πραγματικά υπέροχο τέτοια εποχή- κι είπαμε να δώσουμε πάλι το λόγο στη Σίφνο, όπως κάναμε στις δύο προηγούμενες αναρτήσεις του μήνα.

Σε ένα από τα σχόλια της προηγούμενης ανάρτησης μου ζήτησαν να γράψω μικρά μυστικά για το νησί. Η αλήθεια είναι ότι παρότι πηγαίνω χρόνια, ακόμα ανακαλύπτω τη Σίφνο. Αυτό πάντως που συνιστώ ανεπιφύλακτα είναι μια επίσκεψη τώρα το Σεπτέμβρη, όχι τόσο γιατί η θάλασσα είναι ακόμα ζεστή, αλλά γιατί ο καιρός είναι ιδανικός για πεζοπορία και το νησί είναι γεμάτο μονοπάτια. Τα μονοπάτια δεν είναι κάποιο καλά κρυμμένο μυστικό του νησιού αλλά για κάποιο περίεργο λόγο οι Έλληνες τα αποφεύγουν. Αντίθετα οι ξένοι τα αλωνίζουν, τους βλέπει κανείς κοιτάζοντας τα βουνά του νησιού, πάνω ψηλά σε κορυφές, κάτω χαμηλά σε ρεματιές, παντού. Αν και δεν τα έχω γυρίσει όλα, όσες φορές το επιχείρησα ήταν μεγάλη απόλαυση. Φτάνοντας κάπου ψηλά, απολαμβάνεις με όλες σου τις αισθήσεις την ήρεμη δραματικότητα ενός τοπίου που τέτοιον μόνο οι Κυκλάδες μπορούν να προσφέρουν. Ιδιαίτερα κάτι μέρες που φυσά ένα ελαφρύ αεράκι κι υπάρχει μια διαύγεια σχεδόν εξωπραγματική, η απόλαυση γίνεται ευδαιμονία! Βέβαια, τέτοιες πεζοπορίες θέλουν και το ανάλογο ντύσιμο, δεν πάμε στα μονοπάτια με flip-flops και καφτάνια! Βλέπετε καραδοκούν οι όχεντρες, οι οποίες ξεθαρρεύουν τέτοια εποχή μετά το καυτό καλοκαίρι! Μην τρομάζετε βέβαια, δεν υπάρχει λόγος, άλλωστε εγώ η ίδια, μία από τις πιο ξακουστές οφιοφοβικές στον κόσμο (ούτε ζωγραφιστά δεν τα αντέχω) δεν φοβάμαι -αν και δυο φορές διασταυρώθηκαν οι δρόμοι μας! Μου είπαν αυτήν την φοβερή ιστορία: Γάλλος τουρίστας δαγκώθηκε από οχιά στο χέρι! Πώς; Ένα γεράκι είχε πιάσει το ερπετό και καθώς πετούσε πάνω από την παρέα του Γάλλου για κάποιο λόγο το άφησε. Εκείνο πέφτοντας βρέθηκε πάνω στο χέρι του και τον δάγκωσε! Ευτυχώς οι Γάλλοι πεζοπόροι ήξεραν τι έπρεπε να κάνουν κι έτσι τέλος καλό όλα καλά!

Στη Σίφνο -για να γυρίσουμε στο θέμα μας που δεν είναι άλλο από το φαγητό- τρώνε αρκετά τα αμπελοφάσουλα, μάλιστα κάποιοι τα καλλιεργούν. Μια μέρα ζήτησα να μου φέρουν αλλά δεν είχαν, ήταν πια η εποχή που είχαν σκληρύνει και τα μάζευαν απλά να βγάλουν τα μαυρομάτικα. Ρώτησα πώς συνηθίζουν να μαγειρεύουν τα μαυρομάτικα και μου απάντησαν ότι τα φτιάχνουν σε σούπα. Μπα, για φαντάσου, σκέφτηκα, μαυρομάτικα σε σούπα! Περιττό να πω ότι εκστασιάστηκα, πρώτα απ' όλα γιατί λατρεύω τα όσπρια, δεύτερον λατρεύω τις σούπες, τρίτον ήταν κάτι καινούργιο για μένα, μια νέα συνταγή. Πήρα τη συνταγή -πολύ απλή- κι όταν ανέβηκα στην Αθήνα άρχισα να λέω δεξιά κι αριστερά για τη νέα μου ''ανακάλυψη'', χαρούμενη κι ενθουσιασμένη που είχα ανακαλύψει κάτι καινούργιο. Κανείς δεν συμμερίστηκε τον ενθουσιασμό μου γιατί για τους περισσότερους απλά δεν ήταν κάτι καινούργιο. Ο ενθουσιασμός αναγκαστικά καταλάγιασε αλλά όχι η διάθεση να την φτιάξω και να την δοκιμάσω. Την έφτιαξα, την δοκίμασα κι ο ενθουσιασμός επανήλθε! Τόση νοστιμιά και τόση απλότητα! Αγαπημένη αθάνατη ελληνική κουζίνα!

Σούπα με μαυρομάτικα 

(Συνταγή από την Σίφνο)

Υλικά για 4 άτομα

200 γρ μαυρομάτικα
1 μεγάλο λευκό κρεμμύδι ψιλοκομμένο
1 καρότο ψιλοκομμένο
3-4 κλαράκια σέλινο ή ένα μεγάλο κλωνάρι σέλινο κομμένο σε μεγάλα κομμάτια
1 μεγάλη ώριμη τομάτα + 1 κουταλάκι πάστα τομάτας
1/2 ποτήρι ελαιόλαδο

Τρίβουμε την τομάτα και ψιλοκόβουμε το κρεμμύδι και το καρότο. Βάζουμε τα μαυρομάτικα να βράσουν.  Τα αφήνουμε να βράσουν για 3-4 λεπτά, τα σουρώνουμε. Σε μια κατσαρόλα ζεσταίνουμε το ελαιόλαδο. Προσθέτουμε το κρεμμύδι και το καρότο κι αφήνουμε να σοταριστούν μέχρι να μαλακώσει το κρεμμύδι. Προσθέτουμε τα μαυρομάτικα, το σέλινο, την τομάτα, την πάστα τομάτας και ζεστό νερό που να καλύπτει καλά τα φασόλια. Αλατίζουμε κι ανακατώνουμε. Σκεπάζουμε κι αφήνουμε να βράσει μέχρι να μαλακώσουν τα μαυρομάτικα. Αν τυχόν έχει ακόμα πολύ νερό την αφήνουμε να βράσει λίγο ακόμα. Δεν την θέλουμε πηχτή αλλά ούτε και νερουλή. Διορθώνουμε το αλάτι αν χρειάζεται και σερβίρουμε.

Κι αν τυχόν φτιάξτε τη σούπα, ακολουθήστε τη συμβουλή του φίλου μου του Κώστα : Προσθέστε αλύπητα σέλινο! Όσο περισσότερο, τόσο καλύτερη η σούπα. Έχει δίκιο!

Επίλογος
Ελπίζω να μην σας αποθάρρυνα με τις όχεντρες και τις κακές τους συνήθειες (να βγαίνουν πχ για βόλτα τον όμορφο μήνα Σεπτέμβρη!). Όπως είχε πει κι ένα άλλος Σιφνιός, σοφός παππούς -δε ζει πια- μαθαίνοντας για το φόβο μου για τα φίδια: ''Τα χειρότερα φίδια είναι οι άνθρωποι''.

Με την ευκαιρία, να σας γνωρίσω τη Στέλλα: Το σκυλί που λάτρευε τα κυδώνια (της κυδωνιάς, όχι της θάλασσας!)